یکشنبه ۵ بهمن ۱۳۹۹ - ۱۱:۱۴
کد خبر70306

یادداشت؛
خواهرخواندگی شهرها؛ تبیین معنی و مفهوم

خواهرخواندگی

در عصر جهانی شدن و همزمان با تغییر در نقش دولت های محلی در مناسبات بین المللی، مدیریت محلی در شهرها جایگاه ویژه ای در سطح فراملی پیدا کرده اند.

شهریار تبریز / محمد جام کسری*: در این راستا شهرها برای ارتقای جایگاه خود در سطوح ملی و بین المللی و کسب منافع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی برای شهرهای خود از «دیپلماسی شهری» استفاده می کنند.

یکی از ابزارهای دیپلماسی شهری، ایجاد پیوند «خواهرخواندگی» شهری است که به مثابه هم افزایی تجربیات شهری برای ایجاد شهرهای خلاق و شکوفاتر است. در این چارچوب، شهرها اقدام به ایجاد پیوندهای همکاری با دیگر شهرهای خود ایجاد نمایند. این پیوندها می تواند علاوه بر دستاوردهای زیادی که برای شهرها در پی دارد، کمکی برای تقویت دیپلماسی رسمی کشور به منظور تعمیق و گسترش روابط میان دو کشور باشد.

پیمان خواهرخواندگی رابطه دوستانه و هدفمندی است که برای تبادل اطلاعات و تجربیات و توسعه مناسبات فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، شهری، فنی و سیاسی، میان یک جامعه شهری با جامعه شهری مشابه خارجی برقرار می شود. این روابط با امضای یک قرارداد رسمی میان مقامات منتخب دو دولت شهری(معمولا شهردار به عنوام نماینده مدیریت شهری) رسمی می شود. تفاهم خواهدخواندگی بین شهردارانی امضا می شود که شهرهای آنها، در زمینه های فرهنگی، تاریخی، اقتصادی، سیاسی و نمادهای مشترک، وجوه مشابه و همسان داشته باشند؛ تا از توانمندی های آن دو شهر، برای پیشبرد اهداف خاص علمی، فنی، گردشگری و نظایر آن استفاده شود. این پیمان ظرفیت لازم را برای مشارکت شهرها فراهم می کند و این امر، سبب ساز توسعه پایدار شهرهای درگیر می شود.

به لحاظ تاریخی زایش و پویش مفهوم شهرهای خواهرخوانده به بعد از جنگ جهانی دوم بر می گردد. در این دوره شهرها خواهان مشارکت و تبادل تجربیات خود در راستای بازسازی ویرانی هایی شدند که جنگ از خود بجا گذاشته بود. اولین خواهرخواندگی نیز بین بریستول در انگلستان و هانوفر در آلمان در سال ۱۹۴۷ رخ داد. این برنامه در سال ۱۹۵۶ توسط یک طرح دو جانبه سازماندهی شده، دنبال شد که نتیجه طرح «مردم با مردم» بود که به وسیله ژنرال آیزنهاور (رئیس جمهور وقت آمریکا) بر شکل گیری پیمان خواهرخواندگی شهرهای آمریکا با دیگر شهرهای جهان تاکید کرد؛ بدین ترتیب حرکتی جهانی در این مفهوم پایه گذاری شد که بعدها به شبکه خواهرشهرهای بین المللی (SCI) تبدیل شد.

در حال حاضر شبکه خواهرشهرهای جهانی مهمترین مرکز جهانی در ارتباط با توسعه روابط خواهرخواندگی شهرها است که مرکز آن در واشنگتن آمریکا واقع شده است. نگاه کلی این شبکه بر اساس دیپلماسی شهروندان شکل گرفته است. این شبکه مهمترین پلتفرمی است که در سطح جهانی عمل کرده و از توسعه روابط خواهرشهری حمایت می کند. برآورد شده است که در حال حاضر، بین ۱۵ تا ۲۰ هزار شهر در سراسر جهان، از طریق اشکال مختلف قراردادهای مشارکتی با یکدیگر رابطه خواهرشهری و همکاری دارند.

در ایران، اولین خواهرخواندگی بین شهرهای تهران، سئول و لس آنجلس در سالهای پیش از انقلاب منعقد شد. تا همین اواخر که شهر ورشو لهستان نیز به جمع خواهرخوانده های تهران اضافه شد. در حال حاضر شهرهای ایران در مجموع با ۸۵ شهر دنیا در ۴۰ کشور جهان در ۴ قاره، روابط خواهرخواندگی دارند.

نکته ای که در ارتباط با رویداد خواهرخواتدگی در رابطه با شهرهای ایران اهمیت دارد این است که تفاهم نامه های خواهرخواندگی که در این سالها با شهرهای خواهرخوانده منعقد شده، بیشتر روی کاغذ معطل مانده و جز در مواردی همچون نام گذاری اماکن و اعزام کارشناس، فعالیت خاصی در این خصوص صورت نگرفته است. این در حالی است که عقد روابط خواهرخواندگی در دنیای امروز و با توجه به اقدامات صورت گرفته از سوی سایر شهرها می تواند بستر مناسبی برای همکاری های واقعی و حل مشکلات شهرهای خواهر خوانده ایجاد کرده و زمینه های شکوفایی شهرها را فراهم آورد.

از همین رو، ضروری است تا با بررسی الگوهای جهانی و تجارب موفق شهرهای جهان در خواهرخواندگی شهری، این ضعف اساسی برطرف شود. در عین حال، تعامل فعالانه و سازنده با سازمان جهانی خواهرشهری می تواند بستر مناسبی برای کسب پرستیژ و ارتقای جایگاه شهرهای کشور فراهم آورد. همچنین به روزرسانی اطلاعات ارائه شده در وب سایت این سازمان در مورد شهرهای خواهرخوانده کشور باید در دستور کار مدیران امور بین الملل شهرداریها قرار گیرد.

..................................

*کارشناس اداره کل برنامه و بودجه

ارسال نظر

شما در حال ارسال پاسخ به نظر « » می‌باشید.
3 + 13 =